State Scheme💼 Employment & Skills

Pramod Mahajan Kaushalya va Udyojakta Vikas Abhiyan (PMKUVA)

प्रमोद महाजन कौशल्य व उद्योजकता विकास अभियान (PMKUVA)

Verified · Updated 26 Jun 2026Apply on official siteShare
Benefit
नि:शुल्क कौशल प्रशिक्षण, तृतीय-पक्ष मूल्यांकन व प्रमाणन तथा रोजगार/स्वरोजगार सहायता (100% राज्य-वित्तपोषित)
Applies to
Maharashtra
Application
Always open
Launched
2023

Overview

प्रमोद महाजन कौशल्य व उद्योजकता विकास अभियान महाराष्ट्र शासन के कौशल विकास विभाग का एक प्रमुख कौशल प्रशिक्षण कार्यक्रम है, जिसे महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विकास सोसायटी (MSSDS) द्वारा क्रियान्वित किया जाता है। इसका उद्देश्य 'कुशल महाराष्ट्र — रोजगारयुक्त महाराष्ट्र' है। इस 100% राज्य-वित्तपोषित कार्यक्रम के अंतर्गत 15 से 45 वर्ष आयु वर्ग के युवाओं को विभिन्न क्षेत्रों में नि:शुल्क कौशल प्रशिक्षण दिया जाता है, तृतीय-पक्ष मूल्यांकन व प्रमाणन कराया जाता है और प्रशिक्षण के बाद रोजगार/स्वरोजगार में सहायता दी जाती है। ग्रामीण युवाओं तक पहुँच के लिए राज्य भर में प्रमोद महाजन ग्रामीण कौशल्य विकास केंद्र भी स्थापित किए गए हैं।

Who it's for

15 से 45 वर्ष के बेरोजगार युवाग्रामीण युवा व विद्यार्थीरोजगार/स्वरोजगार की इच्छा रखने वाले अभ्यर्थी

Eligibility

  • आवेदक महाराष्ट्र का निवासी होना चाहिए।
  • आयु 15 से 45 वर्ष के बीच होनी चाहिए।
  • अभ्यर्थी अपनी रुचि व पात्रता के अनुसार उपलब्ध पाठ्यक्रम चुन सकता है।

Documents required

आधार कार्ड
आयु प्रमाण
शैक्षणिक योग्यता संबंधी दस्तावेज
निवास प्रमाण
पासपोर्ट आकार का फोटो
बैंक खाता विवरण

How to apply

  1. 1आधिकारिक पोर्टल kaushalya.mahaswayam.gov.in पर पंजीकरण करें।
  2. 2अपने नजदीकी कौशल्य विकास केंद्र / प्रशिक्षण संस्था और पाठ्यक्रम का चयन करें।
  3. 3चुने हुए पाठ्यक्रम में नामांकन कर नि:शुल्क प्रशिक्षण पूरा करें।
  4. 4तृतीय-पक्ष मूल्यांकन (SSC/MSBSVET आदि) के बाद प्रमाणपत्र प्राप्त करें।
  5. 5प्रशिक्षण उपरांत रोजगार/स्वरोजगार सहायता व अनुवर्ती सहयोग प्राप्त करें।

Frequently asked questions

क्या प्रशिक्षण के लिए कोई शुल्क देना पड़ता है?

नहीं, यह कार्यक्रम 100% राज्य सरकार द्वारा वित्तपोषित है; पात्र अभ्यर्थियों को प्रशिक्षण व प्रमाणन पूर्णत: नि:शुल्क दिया जाता है।

ग्रामीण कौशल्य विकास केंद्र क्या हैं?

ग्रामीण युवाओं तक प्रशिक्षण पहुँचाने हेतु राज्य भर में प्रमोद महाजन ग्रामीण कौशल्य विकास केंद्र स्थापित किए गए हैं; प्रधानमंत्री द्वारा अक्टूबर 2023 में 511 केंद्रों का शुभारंभ किया गया था।

Disclaimer: This information is for general guidance only. ClariNexusHub is not a government body. Scheme rules and amounts can change, so always confirm the details and apply on the official portal linked below.

Related schemes

Central

Pradhan Mantri Mudra Yojana (PMMY)

प्रधानमंत्री मुद्रा योजना

छोटे और सूक्ष्म उद्यमों के लिए ₹20 लाख तक का बिना गारंटी वाला व्यवसाय ऋण।

₹20 लाख तक का बिना गारंटी वाला ऋण
View details
State

Manav Garima Yojana (Gujarat)

માનવ ગરિમા યોજના

અનુસૂચિત જાતિ અને વિચરતી-વિમુક્ત જાતિના લોકોને સ્વરોજગાર માટે 28 પ્રકારના વ્યવસાયની સાધન-સહાય (ટૂલ-કિટ).

સ્વરોજગાર માટે 28 પ્રકારના વ્યવસાયમાંથી પસંદ કરેલ સાધન-સહાય (ટૂલ-કિટ)
View details
State

Annasaheb Patil Arthik Magas Vikas Mahamandal

अण्णासाहेब पाटील आर्थिक मागास विकास महामंडळ

आर्थिक रूप से पिछड़े (मुख्यतः मराठा व खुले प्रवर्ग) युवाओं को स्वरोजगार हेतु ब्याज-परतावा के माध्यम से व्यावहारिक रूप से ब्याजमुक्त ऋण।

वैयक्तिक ब्याज परतावा (IR-I): ₹15 लाख तक का बैंक ऋण, समय पर चुकाने पर ब्याज की राशि (अधिकतम 12%) ₹3 लाख तक वापस। समूह/उद्यम ब्याज परतावा (IR-II): ₹50 लाख तक का ऋण, ब्याज परतावा ₹15 लाख तक।
View details
State

Chief Minister Employment Generation Programme (CMEGP)

मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम (सीएमईजीपी)

नए सूक्ष्म व लघु उद्यम शुरू करने हेतु बैंक ऋण पर 15% से 35% तक मार्जिन मनी (सब्सिडी) सहायता।

परियोजना लागत पर 15% से 35% तक मार्जिन मनी (बैकएंड) सब्सिडी; विनिर्माण हेतु ₹50 लाख तक व सेवा क्षेत्र हेतु ₹10 लाख तक की परियोजना के लिए बैंक ऋण
View details