State Scheme🎓 Education & Scholarship🤝 SC / ST / OBC / Minority

Incentive to Saharia Students for B.Ed

सहरिया विद्यार्थियों को बी.एड. हेतु प्रोत्साहन योजना

Verified · Updated 28 Jun 2026Apply on official siteShare
Benefit
नियमित बी.एड. प्रशिक्षण ले रहे सहरिया विद्यार्थियों को प्रथम वर्ष ₹30,000 तथा द्वितीय वर्ष ₹30,000, अर्थात कुल ₹60,000 की आर्थिक सहायता। इसमें ₹26,000 महाविद्यालय शुल्क व पुस्तक क्रय हेतु, ₹32,000 आवास व भोजन हेतु तथा ₹2,000 वस्त्रों हेतु निर्धारित है। लाभ केवल 10 माह के लिए देय है।
Applies to
Rajasthan
Application
Always open
Launched
2005

Overview

जनजाति क्षेत्रीय विकास विभाग, राजस्थान सरकार द्वारा संचालित इस योजना का मूल उद्देश्य सहरिया क्षेत्र के विद्यार्थियों को बी.एड. प्रशिक्षण हेतु आर्थिक सहायता देना है ताकि सहरिया जनजाति के विद्यार्थी सरकारी सेवाओं में अपनी भागीदारी बनाए रख सकें। योजना के अंतर्गत पात्र विद्यार्थियों को छात्रावास शुल्क, छात्रवृत्ति (स्टाइपेंड), शिक्षण शुल्क तथा लेखन-सामग्री हेतु आर्थिक सहायता प्रदान की जाती है। योजना का लाभ प्रति शैक्षणिक वर्ष केवल 10 माह के लिए देय है।

Who it's for

राजस्थान के बारां जिले की सहरिया जनजाति के वे विद्यार्थी जो नियमित रूप से बी.एड. प्रशिक्षण प्राप्त कर रहे हैं

Eligibility

  • विद्यार्थी राजस्थान का मूल निवासी होना चाहिए।
  • विद्यार्थी राजस्थान के बारां जिले की सहरिया जनजाति का होना चाहिए।
  • विद्यार्थी राजकीय/गैर-राजकीय बी.एड. प्रशिक्षण संस्थान में नियमित प्रशिक्षणार्थी होना चाहिए।
  • विद्यार्थी के माता/पिता/अभिभावक आयकरदाता नहीं होने चाहिए।
  • राजकीय छात्रावास में निवास कर अध्ययन कर रहे विद्यार्थी इस योजना के लाभ के पात्र नहीं होंगे।
  • विद्यार्थी के पास वैध भामाशाह कार्ड एवं आधार कार्ड होना आवश्यक है।

Who is not eligible

  • राजकीय छात्रावास में निवास कर अध्ययन कर रहे विद्यार्थी।
  • जिनके माता/पिता/अभिभावक आयकरदाता हैं।
  • राजस्थान के मूल निवासी न होने वाले अथवा बारां जिले की सहरिया जनजाति से बाहर के विद्यार्थी।

Documents required

मूल निवास प्रमाण पत्र
सहरिया (अनुसूचित जनजाति) जाति प्रमाण पत्र
आधार कार्ड
भामाशाह/जन आधार कार्ड
माता/पिता/अभिभावक का अनायकरदाता (आय) घोषणा पत्र
बी.एड. संस्थान में नियमित अध्ययन/प्रवेश प्रमाण पत्र
पिछली कक्षा की अंकतालिका
संस्थान की शुल्क रसीद
बैंक खाता विवरण/पासबुक

How to apply

  1. 1राजस्थान छात्रवृत्ति पोर्टल (sjmsnew.rajasthan.gov.in/scholarship) पर जाएँ।
  2. 2लॉगिन अथवा रजिस्टर विकल्प चुनें; आप राजस्थान SSO पोर्टल पर पुनर्निर्देशित होंगे।
  3. 3जन-आधार आईडी से लॉगिन करें।
  4. 4आवेदन पत्र भरें।
  5. 5आवश्यक दस्तावेज संलग्न करें।
  6. 6आवेदन जमा करें।

Frequently asked questions

इस योजना में कुल कितनी आर्थिक सहायता मिलती है?

बी.एड. प्रशिक्षण के दौरान प्रथम वर्ष ₹30,000 तथा द्वितीय वर्ष ₹30,000, अर्थात कुल ₹60,000 की सहायता दी जाती है, जो महाविद्यालय शुल्क व पुस्तकों (₹26,000), आवास व भोजन (₹32,000) तथा वस्त्रों (₹2,000) हेतु निर्धारित है।

कौन-से विद्यार्थी पात्र हैं?

राजस्थान के बारां जिले की सहरिया जनजाति के वे विद्यार्थी जो राजकीय/गैर-राजकीय बी.एड. संस्थान में नियमित प्रशिक्षणार्थी हैं और जिनके माता-पिता/अभिभावक आयकरदाता नहीं हैं।

क्या राजकीय छात्रावास में रहने वाले विद्यार्थी पात्र हैं?

नहीं, राजकीय छात्रावास में निवास कर अध्ययन कर रहे विद्यार्थी इस योजना के लाभ के पात्र नहीं हैं।

आवेदन कैसे करें?

राजस्थान छात्रवृत्ति पोर्टल पर जाकर SSO/जन-आधार से लॉगिन कर ऑनलाइन आवेदन किया जा सकता है तथा आवश्यक दस्तावेज संलग्न करने होते हैं।

Disclaimer: This information is for general guidance only. ClariNexusHub is not a government body. Scheme rules and amounts can change, so always confirm the details and apply on the official portal linked below.

Related schemes

State

Kunwarbai Nu Mameru Yojana (Gujarat)

કુંવરબાઈનું મામેરું યોજના

અનુસૂચિત જાતિ, સામાજિક-શૈક્ષણિક પછાત વર્ગ અને આર્થિક પછાત વર્ગની દીકરીના લગ્ન પ્રસંગે ₹12,000ની આર્થિક સહાય.

દીકરી દીઠ ₹12,000 (DBT દ્વારા)
View details
State

Manav Garima Yojana (Gujarat)

માનવ ગરિમા યોજના

અનુસૂચિત જાતિ અને વિચરતી-વિમુક્ત જાતિના લોકોને સ્વરોજગાર માટે 28 પ્રકારના વ્યવસાયની સાધન-સહાય (ટૂલ-કિટ).

સ્વરોજગાર માટે 28 પ્રકારના વ્યવસાયમાંથી પસંદ કરેલ સાધન-સહાય (ટૂલ-કિટ)
View details
State

Dr. Ambedkar Awas Yojana (Gujarat)

ડૉ. આંબેડકર આવાસ યોજના

અનુસૂચિત જાતિના ગરીબી રેખા નીચે (BPL) જીવતા પરિવારોને પાકું ઘર બાંધવા ₹1,20,000ની સહાય.

ઘર બાંધકામ માટે કુલ ₹1,20,000 (₹40,000 + ₹60,000 + ₹20,000 — ત્રણ હપ્તામાં)
View details
State

Mai Ramabai Ambedkar Saat Phera Samuh Lagna Yojana (Gujarat)

માઈ રમાબાઈ આંબેડકર સાત ફેરા સમૂહ લગ્ન યોજના

અનુસૂચિત જાતિના યુગલો સમૂહ લગ્નમાં ભાગ લે તો યુગલ દીઠ ₹12,000ની સહાય.

યુગલ દીઠ ₹12,000 (કન્યાના નામે) + આયોજક સંસ્થાને યુગલ દીઠ ₹3,000 (મહત્તમ ₹75,000)
View details